تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش؛ شرایط قانونی و نمونه قرارداد
در پروژههای ساختمانی، سازنده ممکن است برای ادامه کار به آهنآلات، میلگرد، سیمان، آجر، کاشی، سنگ، تجهیزات تأسیساتی یا سایر مصالح نیاز فوری داشته باشد، اما نقدینگی کافی برای خرید نقدی نداشته باشد. از طرف دیگر، فروشنده مصالح هم ممکن است بهجای پول نقد، دریافت یک واحد از همان پروژه را بپذیرد. تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش در ظاهر یک راهحل سریع و برد-برد است؛ اما فقط زمانی امن است که نوع مصالح، مقدار، قیمت، زمان تحویل، کیفیت، فاکتور، بارنامه، واحد پیشفروش، اختیار سازنده، ثبت رسمی، مالیات و ضمانت تکمیل پروژه دقیق نوشته شوند.
نکته مهم این است که عنوان «تهاتر» بهتنهایی ماهیت قرارداد را تعیین نمیکند. اگر سازنده یا مالک متعهد شود واحد مشخصی را در آینده بسازد، تکمیل کند و در برابر عوض قراردادی، از جمله مصالح ساختمانی، به فروشنده مصالح منتقل کند، باید احتمال شمول قانون پیشفروش ساختمان بررسی شود. قانون پیشفروش ساختمان در ماده ۱۳ از «عوض قراردادی» سخن میگوید و مالکیت پیشخریدار را به نسبت اقساط پرداختی یا عوض قراردادی میشناسد؛ بنابراین مصالح تحویلی میتواند در صورت تنظیم صحیح، بخشی از عوض قراردادی واحد باشد.
همچنین قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، هر نوع پیشفروش ساختمان، حتی بهصورت سهمی از کل عرصه یا اعیان، و تعهد به انجام این اعمال حقوقی را در دامنه ثبت در سامانه ثبت الکترونیک اسناد قرار داده است. پس قول شفاهی، رسید تخصیص، فاکتور مصالح یا وکالت بلاعزل، جای ثبت رسمی حق فروشنده مصالح نسبت به واحد را نمیگیرد.
تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش چیست؟
تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش یعنی فروشنده یا تأمینکننده مصالح، مصالح مشخص و قابل اندازهگیری را به پروژه تحویل دهد و در برابر آن، تمام یا بخشی از حق یک واحد در حال ساخت، واحد پیشفروش، سهم مشاع یا عوض ملکی مشخص را دریافت کند. در این مدل، مصالح میتواند عوض قراردادی واحد باشد؛ اما تحویل مصالح و ایجاد حق نسبت به واحد باید مستند، مرحلهای و رسمی شود.
آیا تهاتر مصالح با آپارتمان در حال ساخت قانونی است؟
اصل تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش در روابط خصوصی میتواند معتبر باشد، اما باید شرایط عمومی صحت قرارداد، از جمله قصد و رضای طرفین، اهلیت، موضوع معین و جهت مشروع رعایت شود. ماده ۱۹۰ قانون مدنی، شرایط اساسی صحت معامله را بیان کرده و در کنار آن، قواعد عمومی قراردادها مثل لزوم وفای به عهد، امکان تعیین عوض، مسئولیت قراردادی و آثار تخلف نیز باید دیده شوند.
برای اعتبار عملی این قرارداد، این موارد ضروریاند:
| شرط | توضیح کاربردی | ریسک نبود شرط |
|---|---|---|
| قصد و رضایت | دو طرف باید آگاهانه تأمین مصالح در برابر واحد را بپذیرند | ادعای اکراه، اشتباه یا صوری بودن |
| اهلیت | اشخاص حقیقی و حقوقی باید اختیار معامله داشته باشند | بیاعتباری یا عدم نفوذ قرارداد |
| اختیار فروشنده واحد | سازنده باید مالک یا دارای اختیار رسمی باشد | انتقال واحد خارج از سهم |
| معین بودن مصالح | نوع، برند، مقدار، استاندارد و قیمت هر محموله روشن باشد | اختلاف کیفیت و مبلغ |
| معین بودن واحد | طبقه، شماره، جهت، مساحت، پارکینگ و انباری تعیین شود | واحد شناور و قابل تغییر |
| قابلیت تحویل مصالح | مالکیت، موجودی، حمل و زمان تحویل روشن باشد | عدم تحویل یا تحویل ناقص |
| قابلیت انتقال واحد | رهن، بازداشت، فروش قبلی و مالک رسمی بررسی شود | عدم امکان سند |
| رعایت پیشفروش | اگر واحد آیندهساز است، قواعد پیشفروش بررسی شود | ضعف حق فروشنده مصالح |
| ثبت رسمی | حق ملکی باید در مسیر رسمی ثبت شود | اتکای خطرناک به رسید عادی |
| مالیات و صورتحساب | معامله غیرنقدی تکلیف مالیاتی را حذف نمیکند | بدهی مالیاتی و اختلاف حسابداری |
آیا قرارداد تهاتر مصالح مشمول قانون پیشفروش است؟
بخش مهم تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش همینجاست. ملاک، نام قرارداد نیست؛ ملاک، ماهیت واقعی تعهد است. قانون پیشفروش ساختمان، قراردادی را که در آن مالک رسمی زمین یا نماینده قانونی او متعهد به احداث یا تکمیل واحد ساختمانی مشخص شود و آن واحد در آینده به مالکیت طرف دیگر درآید، پیشفروش میداند. بنابراین عنوانهایی مثل تهاتر، معاوضه، تأمین مصالح، تسویه فاکتور یا قرارداد غیرنقدی تأمین مصالح، اگر در عمل به ساخت و انتقال واحد مشخص در آینده منتهی شوند، احتمال شمول مقررات پیشفروش را از بین نمیبرند.
طبق قانون پیشفروش، قرارداد پیشفروش و واگذاری حقوق و تعهدات ناشی از آن باید با رعایت مفاد قانونی از طریق سند رسمی نزد دفاتر اسناد رسمی انجام شود. آییننامه اجرایی نیز تنظیم رسمی قرارداد و درج خلاصه معامله در سامانه الکترونیکی سازمان ثبت را برای پیشفروش پیشبینی کرده است.
مصالح بهعنوان عوض قراردادی واحد
ماده ۱۳ قانون پیشفروش، فقط از پرداخت نقدی حرف نمیزند؛ عبارت «عوض قراردادی» را بهکار میبرد. این یعنی در یک قرارداد درست، مصالح تحویلی میتواند عوض یا بخشی از عوض واحد باشد، مشروط به اینکه نوع مصالح، ارزش، زمان تحویل، رسید تحویل، نسبت ایجاد حق و ارتباط آن با واحد در سند و مدارک رسمی روشن باشد.
پس فروشنده مصالح نباید فقط به فاکتور و رسید انبار تکیه کند. فاکتور نشاندهنده فروش کالا و رسید نشاندهنده تحویل است، اما حق ملکی نسبت به واحد پیشفروش باید از مسیر قراردادی و رسمی هماهنگ با مقررات پیشفروش ثبت شود.
تفاوت تهاتر مصالح با ملک آماده و واحد پیشفروش
| معیار | ملک آماده | واحد پیشفروش |
|---|---|---|
| وجود فیزیکی | معمولاً موجود و قابل بازدید کامل است | ممکن است نیمهکاره یا در مرحله نقشه باشد |
| سند مستقل | غالباً سند یا وضعیت ثبتی مشخصتر دارد | سند مستقل معمولاً پس از پایانکار و تفکیک صادر میشود |
| امکان تحویل فوری | بیشتر است | به تکمیل پروژه وابسته است |
| ریسک تکمیل | کمتر | بسیار مهم و قراردادی است |
| قانون پیشفروش | معمولاً محور اصلی نیست | احتمال شمول جدی دارد |
| ارزشگذاری | بر پایه ملک موجود | بر پایه پیشرفت، هزینه تکمیل و ریسک پروژه |
| رهن پروژه | محدود به همان ملک است | ممکن است کل عرصه یا پروژه در رهن باشد |
| کسری متراژ | کمتر محتمل | پس از صورتمجلس تفکیکی مهم میشود |
| ثبت رسمی | انتقال سند قطعی محور است | سند رسمی پیشفروش و انتقال نهایی اهمیت دارد |
| ضمانت لازم | ضمانت انتقال و تحویل | ضمانت تکمیل، عدم فروش معارض، ثبت رسمی و سند قطعی |
برای اصول عمومی مبادله مصالح و ملک، مطالعه تهاتر مصالح ساختمانی با ملک مفید است؛ اما مقاله حاضر مخصوص واحدی است که هنوز تکمیل و سنددار نشده است.
تفاوت فروش مصالح، معاوضه و پیشفروش
| ساختار | عوض فروشنده مصالح | تعهد سازنده | زمان ایجاد حق | سند لازم | ریسک |
|---|---|---|---|---|---|
| فروش نسیه مصالح | طلب پولی | پرداخت وجه در آینده | با تحویل و فاکتور | قرارداد فروش و فاکتور | عدم پرداخت نقدی |
| معاوضه مصالح با ملک آماده | ملک موجود | انتقال ملک آماده | طبق قرارداد و سند | سند انتقال ملک | مشکل سند یا ارزشگذاری |
| پیشفروش در برابر مصالح | حق نسبت به واحد آینده | ساخت و تحویل واحد مشخص | طبق سند رسمی و عوض قراردادی | سند رسمی پیشفروش | توقف پروژه و فروش معارض |
| بیع واحد و تهاتر ثمن | ثمن واحد با طلب مصالح تسویه میشود | انتقال واحد | پس از ایجاد ثمن و تهاتر | سند رسمی حسب مورد | ابهام ثمن و طلب |
| صلح مصالح در برابر واحد | پایان اختلاف یا تسویه توافقی | انتقال حق یا واحد | طبق صلحنامه و ثبت رسمی | صلح رسمی در صورت شمول ملک | ابهام مطالبات مشمول صلح |
تفاوت فروشنده مصالح با پیمانکار خدماتی
در تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش، فروشنده مصالح معمولاً کالا تحویل میدهد؛ اما پیمانکار، کار یا خدمت اجرا میکند. منشأ طلب فروشنده مصالح، فاکتور، بارنامه، باسکول، رسید انبار و تحویل کالا است؛ در حالی که منشأ طلب پیمانکار معمولاً صورتوضعیت، کارکرد تأییدشده، متره، دستورکار و تأیید ناظر یا کارفرماست.
این تفاوت در مالیات، بیمه، اثبات تعهد و ضمانت اجرا اثر دارد. ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی درباره قراردادهای پیمانکاری و الزام کارفرما به قید تعهد بیمهای پیمانکار و نگهداری بخشی از مبلغ کار تا ارائه مفاصاحساب اهمیت دارد؛ اما قرارداد صرف فروش کالا را نباید بدون بررسی، قرارداد پیمانکاری دانست. اگر قرارداد شامل نصب، اجرا، حمل تخصصی، نیروی انسانی یا ساخت سفارشی در محل پروژه باشد، ماهیت ترکیبی و تکالیف بیمهای باید جداگانه بررسی شود.
برای مقایسه با خدمات و صورتوضعیت، مقاله تهاتر طلب پیمانکار با واحد مکمل است، نه جایگزین این مقاله.

چه نوع مصالحی را میتوان با واحد پیشفروش تهاتر کرد؟
هر کالای ساختمانی که ارزش اقتصادی، مالکیت قابل اثبات، مشخصات فنی، امکان اندازهگیری، امکان تحویل و امکان صدور فاکتور یا صورتحساب داشته باشد، میتواند موضوع تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش قرار گیرد. اما روش اثبات کیفیت و مقدار برای هر کالا متفاوت است.
| نوع مصالح | نکته اصلی قرارداد | مدرک مهم |
|---|---|---|
| آهنآلات و میلگرد | سایز، گرید، وزن، کارخانه، استاندارد | باسکول، بارنامه، فاکتور، گواهی کارخانه |
| تیرآهن و پروفیل | شماره، وزن شاخه، برند، سلامت ظاهری | بارنامه، قبض باسکول، رسید پروژه |
| سیمان و بتن | نوع، تاریخ تولید، شرایط نگهداری، رطوبت | فاکتور، بارنامه، رسید انبار |
| آجر و بلوک | درجه، تعداد، شکستگی، محل تخلیه | صورتجلسه تحویل و تصاویر |
| کاشی و سرامیک | برند، درجه، کد رنگ، ابعاد، شکستگی | فاکتور، بستهبندی، رسید انبار |
| سنگ ساختمانی | نوع، ضخامت، سورت، شکستگی، متراژ | فاکتور، عکس، صورتجلسه |
| تجهیزات تأسیساتی | مدل، برند، گارانتی، استاندارد، سریال | فاکتور رسمی، گارانتی، لیست اقلام |
برای موضوعات اختصاصی، مطالب تهاتر میلگرد با واحد پیشفروش، تهاتر آهنآلات با واحد، تهاتر تیرآهن با واحد در حال ساخت، تهاتر سیمان با آپارتمان، تهاتر آجر با واحد و تهاتر کاشی و سرامیک با آپارتمان میتوانند به تنظیم پیوست فنی هر کالا کمک کنند.
مصالح باید چگونه در قرارداد توصیف شوند؟
| مشخصه | نمونه اطلاعات لازم | مدرک |
|---|---|---|
| نوع | میلگرد، سیمان، کاشی، سنگ، لوله | فاکتور و پیشفاکتور |
| برند | نام کارخانه یا برند تجاری | فاکتور رسمی |
| کارخانه | محل تولید یا نمایندگی | گواهی تولیدکننده |
| استاندارد | شماره استاندارد یا گواهی لازم | گواهی استاندارد یا آنالیز |
| سایز | قطر، ضخامت، ابعاد، کد کالا | لیست فنی |
| مقدار | تعداد، مترمربع، تن، پاکت | فاکتور و رسید |
| وزن | وزن باسکول، وزن خالص، وزن ناخالص | قبض باسکول |
| کیفیت | درجه، گرید، سلامت ظاهری | صورتجلسه تحویل |
| محل تحویل | کارخانه، انبار، محل پروژه | قرارداد و بارنامه |
| تاریخ تحویل | روز، ساعت، نوبت محموله | جدول تحویل |
| فاکتور | شماره، تاریخ، مبلغ | فاکتور رسمی یا صورتحساب |
| بارنامه | مشخصات وسیله حمل و راننده | بارنامه و رسید حمل |
مقررات ملی ساختمان در مبحث مصالح و فرآوردههای ساختمانی بر انتخاب کیفیت مصالح بر اساس استانداردهای اعلامشده توسط مرجع استاندارد تأکید کرده است؛ پس استاندارد یک نوع مصالح را نباید به همه مصالح تعمیم داد.
کیفیت و اصالت مصالح چگونه بررسی میشود؟
| مدرک یا روش | چه چیزی را روشن میکند؟ | محدودیت |
|---|---|---|
| گواهی استاندارد | انطباق کلی کالا با استاندارد مربوط | جایگزین تحویل واقعی نیست |
| فاکتور رسمی | فروش، مبلغ، طرفین و کالا | کیفیت فیزیکی را کامل ثابت نمیکند |
| گواهی آنالیز کارخانه | ترکیب یا مشخصات فنی | برای همه مصالح کاربرد یکسان ندارد |
| نمونهبرداری | امکان آزمایش فنی | باید روش و مرجع مشخص باشد |
| بازدید هنگام بارگیری | وضعیت اولیه کالا | کافی برای سلامت در زمان تخلیه نیست |
| باسکول | وزن واقعی محموله | کیفیت را ثابت نمیکند |
| تأیید ناظر | پذیرش فنی در پروژه | باید اختیار ناظر مشخص باشد |
| رسید انبار | ورود کالا به پروژه | کیفیت نهایی را کامل ثابت نمیکند |
| کنترل ظاهری | شکستگی، رطوبت، زنگزدگی | عیوب پنهان را نشان نمیدهد |
| آزمایش فنی | کیفیت تخصصی | زمانبر و هزینهبر است |
چه کسی مصالح را تأیید میکند؟
سازنده، مدیر پروژه، انباردار، مهندس ناظر، آزمایشگاه، نماینده فروشنده و شرکت بازرسی ممکن است هرکدام نقشی داشته باشند. اما تأیید مقدار با تأیید کیفیت یکی نیست. انباردار ممکن است تعداد یا وزن را تحویل بگیرد، اما تأیید استاندارد فنی ممکن است با ناظر یا آزمایشگاه باشد. در قرارداد باید نوشته شود کدام امضا، برای چه موضوعی معتبر است.
تحویل مصالح چه زمانی کامل محسوب میشود؟
| مدل تحویل | زمان اثر | ریسک اصلی |
|---|---|---|
| تحویل در کارخانه | فروشنده کالا را در کارخانه تحویل میدهد | خطر حمل و تلف در مسیر باید مشخص شود |
| تحویل به حملکننده | تحویل به راننده یا شرکت حمل | کسری یا خسارت در مسیر |
| تحویل در پروژه | کالا وارد کارگاه میشود | تخلیه و پذیرش کیفیت باقی است |
| تخلیه در انبار | کالا در محل تعیینشده تخلیه میشود | اختلاف کیفیت بعد از تخلیه |
| تأیید کیفیت | کالا پس از بررسی پذیرفته میشود | تأخیر در پذیرش |
| ثبت رسید انبار | سند تحویل پروژه صادر میشود | اگر ناقص باشد، ارزش اثباتی کم میشود |
در تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش، تاریخ انتقال خطر تلف و مالکیت مصالح باید روشن باشد. اگر مصالح پس از تحویل به حملکننده آسیب ببیند، مسئولیت فروشنده، حملکننده یا سازنده به متن قرارداد وابسته است.
صورتجلسه تحویل مصالح چه اطلاعاتی دارد؟
صورتجلسه تحویل باید شماره قرارداد، تاریخ، نوع محموله، وسیله حمل، بارنامه، وزن باسکول، مقدار، برند، کیفیت ظاهری، مغایرت، کسری، تصاویر، محل تحویل، نام تحویلگیرنده، سمت تحویلگیرنده، ارزش محموله، سهم ایجادشده از عوض و امضای طرفین را داشته باشد. فاکتور بدون رسید تحویل، اثبات کامل اجرای تعهد نیست.
قیمت مصالح چگونه تعیین میشود؟
قیمت مصالح باید تاریخ مبنا داشته باشد. در بازارهایی مثل آهن و سیمان، نوسان روزانه میتواند اختلاف جدی ایجاد کند. قیمت میتواند ثابت، شناور یا ترکیبی باشد.
| عامل ارزشگذاری مصالح | اثر در قرارداد |
|---|---|
| قیمت روز | مبنای مقایسه با واحد |
| قیمت کارخانه | برای کالاهای کارخانهای مهم است |
| نوع و گرید | کیفیت و کاربرد را مشخص میکند |
| وزن | بهویژه در آهنآلات تعیینکننده است |
| محل تحویل | کارخانه، انبار یا پروژه، قیمت را تغییر میدهد |
| کرایه | باید مشخص شود داخل قیمت هست یا جدا |
| مالیات | در فاکتور و صورتحساب اثر دارد |
| بستهبندی | برای کاشی، سرامیک و تجهیزات مهم است |
| موعد تحویل | قیمت امروز با تحویل آینده متفاوت است |
| خرید عمده | تخفیف حجمی اثر دارد |
| نوسان بازار | نیازمند فرمول تعدیل است |
قیمت ثابت یا شناور مصالح
| معیار | قیمت ثابت | قیمت شناور |
|---|---|---|
| قطعیت قرارداد | بیشتر | کمتر |
| مناسب برای | تحویل کوتاهمدت | تحویل مرحلهای و بلندمدت |
| ریسک فروشنده | افزایش بازار بعد از قرارداد | اختلاف درباره منبع قیمت |
| ریسک سازنده | کاهش بازار بعد از قرارداد | افزایش غیرقابل پیشبینی |
| نیاز به منبع قیمت | کمتر | بسیار زیاد |
| بند ضروری | تاریخ مبنا | منبع قیمت، ساعت، سقف تغییر، میانگینگیری |
| ارتباط با واحد | سادهتر | نیازمند تعدیل همزمان ارزش واحد |
در قیمت شناور باید منبع قیمت، تاریخ و ساعت، نحوه میانگینگیری، کرایه، مالیات، سقف تغییر و مرجع حل اختلاف نوشته شود. عبارت «قیمت روز بازار» بهتنهایی کافی نیست.
واحد پیشفروش چگونه مشخص میشود؟
واحد باید دقیق و غیرشناور باشد. مشخصات لازم شامل پروژه، پلاک ثبتی، بلوک، طبقه، شماره واحد، جهت، مساحت تقریبی، پارکینگ، انباری، سهم عرصه، مشاعات، کاربری، نقشه پیوست، مشخصات فنی، موعد تحویل و موعد سند است. آییننامه اجرایی قانون پیشفروش نیز درج وضعیت واحد، انباری، توقفگاه، مشاعات و حقوق ارتفاقی را در قرارداد پیشفروش مهم دانسته است.
| مشخصه واحد | نمونه درج در قرارداد |
|---|---|
| پروژه | نام پروژه و نشانی |
| پلاک ثبتی | شماره اصلی و فرعی |
| بلوک و طبقه | بلوک A، طبقه چهارم |
| شماره واحد | واحد ۴۰۲ |
| جهت | شمالی، جنوبی، شرقی، غربی |
| مساحت | حدود ۱۱۰ متر، قطعی پس از تفکیک |
| پارکینگ | شماره یا محل تقریبی |
| انباری | شماره یا مساحت |
| سهم عرصه | طبق سند یا تقسیمنامه |
| کاربری | مسکونی، اداری، تجاری |
| نقشه | نقشه مصوب پیوست |
| مشخصات فنی | پیوست فنی ساختمان |
| موعد تحویل | تاریخ دقیق |
| موعد سند | پس از پایانکار و تفکیک |
واحد شناور چه خطری دارد؟
واحد شناور یعنی فروشنده مصالح دقیقاً نمیداند کدام واحد را خواهد گرفت. این وضعیت خطر تغییر طبقه، جهت، متراژ، حذف پارکینگ، حذف انباری، کاهش نور، کاهش ارزش و فروش واحد بهتر به شخص دیگر را بالا میبرد. اگر حق انتخاب آینده وجود دارد، باید محدوده واحدها، اولویت انتخاب، مهلت انتخاب، روش قرعه یا انتخاب، قیمت تفاوت واحدها و ضمانت عدم انتخاب نوشته شود.
در تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش، واحد جایگزین فقط با رضایت کتبی فروشنده مصالح و ارزشگذاری جدید قابل قبول است.

مالک و سازنده چه اختیاری برای واگذاری دارند؟
پیش از تحویل مصالح، فروشنده باید بداند واحد از سهم چه کسی است. اگر سازنده مالک رسمی زمین نیست، باید قرارداد مشارکت، تقسیمنامه، وکالتنامه، رضایت مالک، محدودیت پیشفروش، رهن بانک و امضای مجاز شرکت بررسی شود.
| مورد | بررسی لازم |
|---|---|
| مالک رسمی زمین | سند عرصه و استعلام ثبتی |
| قرارداد مشارکت | سهم مالک و سازنده |
| سهم سازنده | آیا واحد واقعاً سهم سازنده است؟ |
| تقسیمنامه | جدول واحدهای سهم هر طرف |
| وکالت | اختیار پیشفروش و انتقال دارد یا نه |
| رضایت مالک | مخصوصاً وقتی واحد سهم مالک است |
| محدودیت پیشفروش | شروط مشارکت یا بانک |
| رهن بانک | رضایت مرتهن و فک رهن |
| شرکت | روزنامه رسمی، مصوبه، صاحبان امضا |
چه زمانی قرارداد سهجانبه لازم است؟
قرارداد سهجانبه زمانی لازم میشود که سازنده خریدار مصالح است اما مالک واحد شخص دیگری است، واحد از سهم مالک واگذار میشود، مالک زمین با سازنده اختلاف دارد، بانک نسبت به پروژه حق دارد، یا شرکت پروژه با شرکت سازنده متفاوت است. در این حالت، قرارداد فقط میان فروشنده مصالح و سازنده کافی نیست؛ مالک رسمی یا صاحب حق باید تعهد مستقیم انتقال یا پیشفروش را بپذیرد.
استعلامهای لازم برای پروژه
| مدرک یا استعلام | چه چیزی را ثابت میکند؟ | مرجع | هشدار |
|---|---|---|---|
| سند عرصه | مالک رسمی زمین | ثبت/مالک | فقط تصویر سند کافی نیست |
| مالک | صاحب حق انتقال | دفترخانه/ثبت | سازنده ممکن است مالک نباشد |
| پلاک ثبتی | اتصال پروژه به سند | سند و نقشه | نشانی با پلاک تطبیق داده شود |
| پروانه | مجوز ساخت | شهرداری | پروانه منقضی یا مغایر |
| نقشه | وجود واحد | شهرداری/مالک | واحد باید در نقشه باشد |
| مشارکت در ساخت | سهم مالک و سازنده | طرفین پروژه | محدودیت واگذاری |
| تقسیمنامه | واحدهای سهم هر طرف | مالک/سازنده | واحد خارج از سهم |
| سهم سازنده | اختیار انتقال | قرارداد مشارکت | ادعای شفاهی کافی نیست |
| رهن | حقوق بانک | بانک/ثبت | مانع انتقال |
| بازداشت | توقیف پروژه | ثبت/اجرا | تقدم بازداشت مهم است |
| تسهیلات | بدهی بانکی | بانک | رضایت بانک لازم است |
| پیشفروش قبلی | فروش معارض | سوابق و ثبت | واحد ممکن است قبلاً واگذار شده باشد |
| وکالت | اختیار نماینده | دفترخانه | وکالت مالکیت نیست |
| امضای شرکت | اعتبار تعهد شرکت | روزنامه رسمی | مدیر فاقد اختیار |
| بیمه | پوشش ریسکهای پروژه | بیمهنامه | پوشش ناکافی |
| پیشرفت | درصد ساخت | ناظر/کارشناس | ادعای سازنده کافی نیست |
| شهرداری | خلافی و محدودیت | شهرداری | مانع پایانکار |
| کاربری | نوع استفاده | شهرداری | اختلاف کاربری |
| پایانکار احتمالی | امکان سند قطعی | شهرداری | تأخیر سند |
| حقوق ثالث | مستأجر، شریک، بانک | اسناد و استعلام | پنهانسازی خطرناک |
| قراردادهای تأمین قبلی | تعهدات دیگر سازنده | حسابداری/قراردادها | تخصیص واحد به چند تأمینکننده |
| دعاوی پروژه | اختلافات حقوقی | مدارک قضایی | توقف ساخت |
| توقیف | منع نقلوانتقال | ثبت/اجرا | توافق خصوصی کافی نیست |
| شناسه واحد | شناسایی واحد در سامانهها | مسیر رسمی | واحد مبهم نماند |
برای پیشگیری از فروش یک واحد به چند نفر، مطالعه فروش یک واحد به چند نفر نیز ضروری است.
چگونه از فروش یک واحد به چند نفر جلوگیری کنیم؟
راهکار اصلی، ثبت رسمی، استعلام، تعیین دقیق واحد، حضور مالک رسمی، ممنوعیت انتقال، درج تعهد در سند یا مسیر رسمی، بررسی قراردادهای قبلی، دریافت تضمین، نگهداری اسناد و اقدام فوری در صورت تخلف است. اگر سازنده نشانههایی از فروش معارض دارد، فروشنده مصالح باید تحویل محمولههای بعدی را متوقف کند و در صورت نیاز، اقدام حقوقی مانند منع انتقال یا تأمین خواسته را بررسی کند.
ارزش واحد پیشفروش چگونه محاسبه میشود؟
در تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش، ارزش واحد نیمهکاره با ملک آماده برابر نیست. ارزش واحد باید بر اساس منطقه، طبقه، جهت، مساحت، سهم عرصه، درصد پیشرفت، هزینه تکمیل، کیفیت، موعد تحویل، رهن، ریسک پروژه، نقدشوندگی و قیمت واحد آماده مشابه تعیین شود.
فرمول آموزشی:
ارزش خالص واحد = ارزش کارشناسی در وضعیت فعلی − هزینه تکمیل − بدهیها و هزینههای قطعی انتقال − آثار محدودیتهای قابل محاسبه
این فرمول، نرخ قانونی ثابت نیست. تخفیف ریسک، عدد عمومی ندارد و باید با کارشناسی، مذاکره و وضعیت واقعی پروژه تعیین شود.
| عامل ارزشگذاری واحد | اثر |
|---|---|
| منطقه | قیمت پایه |
| طبقه | ارزش و نقدشوندگی |
| جهت | نور و کیفیت سکونت |
| مساحت | مبنای قیمت هر متر |
| سهم عرصه | ارزش مالکانه |
| پیشرفت فیزیکی | ارزش وضعیت فعلی |
| هزینه تکمیل | کسر از ارزش نهایی |
| کیفیت ساخت | افزایش یا کاهش قیمت |
| موعد تحویل | ریسک زمانی |
| رهن | محدودیت انتقال |
| ریسک پروژه | توقف، اختلاف، بدهی |
| نقدشوندگی | امکان فروش بعدی |
| قیمت واحد آماده مشابه | معیار مقایسه |
برای محاسبه دقیقتر، استفاده از ارزشگذاری مصالح و واحد و مابهالتفاوت مصالح و آپارتمان مفید است.
اگر ارزش مصالح و واحد برابر نباشد
| وضعیت | نتیجه | راهکار قراردادی |
|---|---|---|
| ارزش مصالح کمتر از واحد | فروشنده مصالح باید مابهالتفاوت بدهد یا مصالح بیشتری تحویل دهد | جدول مابهالتفاوت، چک یا تحویل مرحلهای |
| ارزش مصالح بیشتر از واحد | سازنده باید مانده را نقدی، چکی یا با واحد/سهم دیگر تسویه کند | تضمین پرداخت و تاریخ سررسید |
| ارزش برابر | تسویه کامل قابل بررسی است | فقط پس از مرحله امن ثبت یا سند |
| اختلاف مرحلهای | هر محموله بخشی از واحد را پوشش میدهد | جدول تحویل و نسبت حق |
برای اختلاف ارزش، بند چک مابهالتفاوت معامله باید با دقت نوشته شود.
کسری و اضافه مساحت واحد
| موضوع | بند ضروری |
|---|---|
| مساحت قراردادی | مساحت تقریبی بر اساس نقشه |
| مساحت قطعی | بر اساس صورتمجلس تفکیکی |
| قیمت هر متر | با تاریخ مبنا |
| حد تغییر | مثلاً تا درصد مشخص فقط تعدیل مالی |
| مابهالتفاوت | نقدی، چکی یا تهاتر با مصالح |
| حق فسخ | برای کسری یا تغییر مهم |
| پارکینگ و انباری | حذف یا تغییر آن جداگانه ارزشگذاری شود |
قانون پیشفروش و آییننامه آن درباره مشخصات واحد و تنظیم رسمی اهمیت دارد؛ بنابراین کسری مساحت نباید فقط با توافق شفاهی حل شود.
تحویل مرحلهای مصالح در برابر حق مرحلهای واحد
در تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش، بهترین مدل معمولاً تسویه مرحلهای است. فروشنده مصالح نباید همه مصالح را تحویل بدهد و فقط یک قول تخصیص واحد بگیرد. هر محموله باید در برابر ثبت، تعهد رسمی یا تضمین مرحلهای مشخص قرار بگیرد.
| مدل | توضیح | مزیت | ریسک |
|---|---|---|---|
| هر محموله در برابر درصدی از ارزش واحد | ارزش هر بار مصالح با درصدی از واحد مرتبط میشود | کنترل مالی مرحلهای | نیاز به محاسبه دقیق |
| انتقال سهم مشاع متناسب | فروشنده به نسبت تحویل، سهم میگیرد | ایجاد حق عینیتر | تفکیک و تحویل هنوز باقی است |
| سند رسمی پیشفروش از ابتدا | مصالح بهعنوان اقساط عوض ثبت میشود | امنتر برای فروشنده | نیازمند تشریفات رسمی |
| نگهداری بخشی از مصالح تا پیشرفت | فروشنده تحویل کامل را مشروط میکند | کنترل توقف پروژه | ممکن است سازنده با کمبود مصالح مواجه شود |
| ضمانت مستقل بهجای انتقال مرحلهای | چک، ضمانتنامه یا وثیقه داده میشود | سادهتر | اگر تضمین ضعیف باشد، ریسک بالا میماند |
فروشنده مصالح چه زمانی طلب خود را تسویهشده بداند؟
| مرحله | آیا برای تسویه کامل امن است؟ | توضیح |
|---|---|---|
| امضای قرارداد | معمولاً نه | فقط تعهد ایجاد میکند |
| رسید تخصیص | نه | مالکیت رسمی نیست |
| سند رسمی پیشفروش | مرحله مهمتر | باز هم تکمیل پروژه باقی است |
| تحویل سهم مشاع | قابل بررسی | تفکیک و سند نهایی باقی است |
| تحویل کلید | کافی نیست | کلید سند مالکیت نیست |
| سند قطعی | امنتر | پس از پایانکار و تفکیک |
| تسویه مرحلهای | مناسبتر | هر مرحله با عوض متناظر |
عبارت «این معامله تسویه شد» نباید بدون تعیین مرحله نوشته شود. در قرارداد بنویسید تسویه کامل فقط پس از سند رسمی پیشفروش، انتقال سهم یا سند قطعی، طبق ساختار انتخابی، محقق میشود.

رابطه عوض قراردادی و مالکیت متناسب
ماده ۱۳ قانون پیشفروش، مالکیت پیشخریدار را به نسبت اقساط پرداختی یا عوض قراردادی میشناسد. در تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش، اگر مصالح بهعنوان عوض قراردادی پذیرفته شدهاند، تحویل هر محموله باید قابل اثبات باشد، ارزش هر مرحله باید مشخص شود و نسبت حق ایجادشده نسبت به واحد باید در اسناد و ثبت رسمی هماهنگ باشد.
فاکتور و رسید انبار ثابت میکنند مصالح تحویل شدهاند؛ اما بهتنهایی حق ملکی ثبتشده ایجاد نمیکنند. این دو باید به سند رسمی، جدول عوض قراردادی و ثبت حق نسبت به واحد متصل شوند.
آیا وکالت بلاعزل یا تحویل کلید کافی است؟
خیر. وکالت بلاعزل سند مالکیت نیست. تحویل کلید هم انتقال رسمی ایجاد نمیکند. رهن، بازداشت، فروش قبلی، فوت، حجر، محدودیت اختیار یا اختلاف مالک و سازنده میتواند مانع انتقال شود. فروشنده مصالح نباید فقط بر مبنای وکالت یا کلید، طلب ناشی از مصالح را تسویه کامل اعلام کند.
مالیات و صورتحساب الکترونیکی معامله
غیرنقدی بودن معامله، تکالیف مالیاتی را حذف نمیکند. فروش مصالح ممکن است نیازمند صورتحساب الکترونیکی، تعیین ارزش ریالی عوض، ثبت معامله در سامانه مؤدیان، محاسبه مالیات بر ارزش افزوده در صورت شمول و ثبت حسابداری واحد دریافتی باشد. قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، صدور صورتحساب الکترونیکی و ثبت معاملات را در نظام مالیاتی جدید محور قرار داده است.
قانون مالیات بر ارزش افزوده نیز درباره مأخذ محاسبه مالیات و عوارض فروش کالاها و خدمات و استفاده از اطلاعات سامانه مؤدیان و ارزش روز کالا یا خدمت در موارد لازم مقررات دارد؛ پس در قرارداد، نرخ یا مبلغ مالیات بدون بررسی روز و وضعیت مؤدی اعلام نشود.
| موضوع مالیاتی | اثر در قرارداد |
|---|---|
| فروش مصالح | باید مبلغ و تاریخ فروش مشخص شود |
| مالیات بر ارزش افزوده | به شمول کالا و وضعیت مؤدی بستگی دارد |
| صورتحساب الکترونیکی | برای فروشنده مشمول مهم است |
| معامله غیرنقدی | ارزش ریالی عوض باید ثبت شود |
| فاکتور هر محموله | باید به تحویل مرحلهای متصل باشد |
| انتقال ملک | مالیات و هزینه انتقال جداگانه بررسی میشود |
| ثبت حسابداری واحد | دارایی دریافتی فروشنده مصالح است |
| مابهالتفاوت | پرداخت یا دریافت آن باید مستند شود |
برای مالیات و هزینه انتقال، مطالب مالیات انتقال واحد و هزینه سند واحد پیشفروش مکملاند.
آیا ماده ۳۸ تأمین اجتماعی اعمال میشود؟
پاسخ یکسان برای همه قراردادها درست نیست.
فروش صرف مصالح
اگر قرارداد فقط فروش کالا باشد و فروشنده مصالح نیروی انسانی، نصب، اجرا یا عملیات در پروژه نداشته باشد، نباید خودکار آن را قرارداد پیمانکاری دانست. در این حالت، محور اصلی فاکتور، تحویل کالا، مالیات و ضمانت کیفیت کالاست.
قرارداد تأمین همراه با نصب یا اجرا
اگر فروشنده علاوه بر مصالح، نصب، اجرا، حمل تخصصی، راهاندازی یا نیروی انسانی ارائه کند، قرارداد میتواند ماهیت ترکیبی پیدا کند و تکالیف بیمهای باید جداگانه بررسی شود.
ساخت سفارشی همراه با عملیات در پروژه
اگر کالا سفارشی ساخته میشود و تیم فروشنده در پروژه عملیات انجام میدهد، موضوع به قرارداد پیمانکاری نزدیکتر میشود. در این حالت، ماده ۳۸، مفاصاحساب و کسور بیمه باید دقیقتر بررسی شوند.
تضمینها و وجه التزام متقابل
| طرف | تخلف | تضمین یا وجه التزام مناسب |
|---|---|---|
| فروشنده مصالح | تأخیر در تحویل | وجه التزام روزانه یا حق خرید جایگزین |
| فروشنده مصالح | کسری بار | کسر ارزش و مهلت جبران |
| فروشنده مصالح | مغایرت کالا | رد محموله یا تعویض |
| فروشنده مصالح | کیفیت نامناسب | آزمایش، تعویض، خسارت |
| سازنده | ثبت نکردن قرارداد | حق تعلیق تحویل مصالح |
| سازنده | فروش به ثالث | وجه التزام سنگین و حق فسخ |
| سازنده | تأخیر ساخت | خسارت تأخیر پروژه |
| سازنده | تحویل ناقص | دوره رفع نقص و کسر ارزش |
| سازنده | عدم اخذ پایانکار | حفظ طلب و وجه التزام |
| سازنده | عدم انتقال سند | الزام به سند و خسارت |
| سازنده | رفع نکردن رهن | حق فسخ و بازگشت طلب |
برای طراحی بند خسارت، مطلب وجه التزام تأخیر پروژه مفید است.
اگر پروژه متوقف شود
قرارداد باید توقف را تعریف کند؛ مثلاً توقف بیش از مدت مشخص، کاهش غیرعادی پیشرفت، تعلیق عملیات، لغو پروانه، اختلاف مالک و سازنده یا قطع تأمین مالی. فروشنده مصالح باید حق تعلیق تحویل محمولههای بعدی، اخطار، فسخ، بازگشت طلب، دریافت واحد جایگزین با رضایت خودش، استفاده از تضمین و مطالبه خسارت را داشته باشد.
اگر پروژه در رهن بانک است یا تسهیلات ساخت دارد، حقوق بانک باید جداگانه دیده شود. مطلب واحد پیشفروش در رهن بانک در این بخش مکمل است.
اگر مصالح تحویل نشوند یا معیوب باشند
اگر فروشنده مصالح محموله را تحویل ندهد، کسری داشته باشد یا کالا با مشخصات قرارداد تطبیق نکند، سازنده باید حق رد محموله، مهلت تعویض، کسر ارزش، توقف ایجاد حق نسبت به واحد، مطالبه خسارت پروژه، فسخ جزئی، خرید جایگزین و مطالبه اختلاف قیمت را داشته باشد. البته هر اقدام باید با صورتجلسه، گزارش ناظر، عکس، آزمایش یا رسید انبار مستند شود.
اگر سازنده واحد را تغییر دهد
تغییر واحد فقط با رضایت کتبی فروشنده مصالح و ارزیابی جدید معتبر است. تغییر طبقه، جهت، متراژ، پارکینگ، انباری یا کیفیت ساخت میتواند ارزش واحد را تغییر دهد. سازنده حق ندارد واحد کمارزشتر را بهعنوان جایگزین تحمیل کند.
اگر واحد قبلاً به دیگری واگذار شده باشد
اگر واحد به دیگری فروخته یا پیشفروش شده باشد، موضوع فروش معارض، حقوق خریدار قبلی، تقدم اسناد، ثبت رسمی، بازگشت طلب، خسارت، تضمینها و جلوگیری از تحویل بیشتر مصالح مطرح میشود. نتیجه قطعی بدون بررسی تقدم اسناد و وضعیت رسمی پروژه نباید اعلام شود. فروشنده مصالح باید تحویل محمولههای بعدی را متوقف و مسیر حقوقی را بررسی کند.

نمونه قرارداد تهاتر مصالح با واحد پیشفروش
این متن صرفاً نمونه عمومی و آموزشی است. اگر واحد هنوز ساخته نشده و سازنده متعهد به احداث و تحویل آن است، قرارداد ممکن است مشمول مقررات پیشفروش باشد و باید از مسیر رسمی تنظیم شود. همچنین در صورت متفاوت بودن مالک زمین و خریدار مصالح، حضور مالک در قرارداد ضروری است.
ماده ۱: مشخصات طرفین
فروشنده مصالح: .......... به شماره ملی/شناسه ملی ..........
خریدار مصالح/سازنده: .......... به شماره ملی/شناسه ملی ..........
مالک رسمی زمین در صورت تفاوت: ..........
بانک یا مرتهن در صورت وجود: ..........
نماینده یا وکیل: .......... به موجب سند شماره ..........
ماده ۲: سمت و اختیار اشخاص
طرفین اعلام میکنند سمت، اختیار امضا، مالکیت مصالح، اختیار خرید، اختیار واگذاری واحد و اختیار پیشفروش مطابق مدارک پیوست احراز شده است.
ماده ۳: موضوع قرارداد
موضوع قرارداد عبارت است از تأمین و تحویل مصالح ساختمانی مشخصشده در ماده ۱۰ در برابر ایجاد، ثبت یا انتقال حق نسبت به واحد پیشفروش موضوع ماده ۶.
ماده ۴: ماهیت حقوقی و رعایت مقررات پیشفروش
طرفین میپذیرند عنوان تهاتر، مانع بررسی مقررات پیشفروش، ثبت رسمی و قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول نیست. در صورت شمول، قرارداد از مسیر رسمی لازم تنظیم خواهد شد.
ماده ۵: مشخصات پروژه
نام پروژه: ..........
پلاک ثبتی: ..........
نشانی: ..........
پروانه ساختمانی: ..........
مالک رسمی عرصه: ..........
سازنده: ..........
مرحله پیشرفت: ..........
ماده ۶: مشخصات واحد پیشفروش
واحد شماره ..........، طبقه ..........، بلوک ..........، جهت ..........، مساحت تقریبی .......... متر، دارای پارکینگ شماره .......... و انباری شماره ..........، با کاربری .......... و مشخصات فنی پیوست.
ماده ۷: مالکیت و اختیار واگذارکننده
واگذارکننده تضمین میکند واحد موضوع قرارداد در سهم قانونی اوست و قبلاً به شخص دیگری واگذار نشده است. مدارک اختیار شامل سند عرصه، قرارداد مشارکت، تقسیمنامه، وکالتنامه یا رضایت مالک پیوست است.
ماده ۸: وضعیت رهن و بازداشت
وضعیت رهن، تسهیلات بانکی، بازداشت، توقیف یا حقوق ثالث به شرح پیوست شماره .......... است. رفع هر مانع بر عهده .......... و مهلت آن .......... است.
ماده ۹: واگذاریهای قبلی
سازنده و مالک اعلام میکنند واحد موضوع قرارداد پیش از این فروخته، پیشفروش، صلح، رهن یا تعهد معارض نشده است.
ماده ۱۰: مشخصات کامل مصالح
| ردیف | کالا | برند | استاندارد | مقدار | قیمت واحد | موعد تحویل |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | .......... | .......... | .......... | .......... | .......... | .......... |
| ۲ | .......... | .......... | .......... | .......... | .......... | .......... |
ماده ۱۱: کیفیت و نحوه پذیرش مصالح
مصالح باید مطابق مشخصات فنی، فاکتور، استاندارد، نمونه و پیوست قرارداد باشند. پذیرش مقدار توسط انباردار و پذیرش کیفیت توسط .......... انجام میشود.
ماده ۱۲: حمل، بارگیری و تخلیه
هزینه بارگیری بر عهده ..........، هزینه حمل بر عهده .......... و هزینه تخلیه بر عهده .......... است.
ماده ۱۳: انتقال خطر تلف مصالح
خطر تلف و مسئولیت خسارت مصالح از زمان .......... به خریدار منتقل میشود.
ماده ۱۴: ارزش کل مصالح
ارزش کل مصالح موضوع قرارداد مبلغ .......... ریال، معادل .......... تومان است.
ماده ۱۵: ارزش واحد
ارزش توافقی/کارشناسی واحد پیشفروش مبلغ .......... ریال، معادل .......... تومان است.
ماده ۱۶: مابهالتفاوت
اگر ارزش مصالح کمتر/بیشتر از ارزش واحد باشد، مابهالتفاوت طبق جدول پیوست شماره .......... پرداخت یا تهاتر میشود.
ماده ۱۷: روش تعدیل قیمت مصالح
قیمت مصالح ثابت است / شناور است و بر اساس منبع .......... در تاریخ .......... و با سقف تغییر .......... محاسبه میشود.
ماده ۱۸: روش تعدیل قیمت واحد
ارزش واحد ثابت است / بر اساس پیشرفت، متراژ قطعی، هزینه تکمیل و کارشناسی مجدد تعدیل میشود.
ماده ۱۹: زمان ایجاد حق نسبت به واحد
حق فروشنده مصالح نسبت به واحد در مرحله .......... ایجاد میشود: سند رسمی پیشفروش / انتقال سهم مشاع / ثبت مرحلهای / سند قطعی.
ماده ۲۰: ثبت رسمی قرارداد
طرفین متعهدند در صورت شمول مقررات، قرارداد را در دفترخانه و سامانه مربوط ثبت کنند.
ماده ۲۱: جدول تحویل مرحلهای مصالح
| مرحله | نوع مصالح | ارزش محموله | موعد | سند تحویل | حق متناظر نسبت به واحد |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | .......... | .......... | .......... | .......... | .......... |
| ۲ | .......... | .......... | .......... | .......... | .......... |
ماده ۲۲: ایجاد یا ثبت مرحلهای حق ملکی
با تحویل هر محموله و پذیرش آن، حق فروشنده مصالح به میزان .......... نسبت به واحد ثبت/مستند میشود.
ماده ۲۳: برنامه زمانبندی پروژه
تکمیل اسکلت، سفتکاری، نازککاری، پایانکار، تفکیک و سند قطعی طبق جدول پیوست انجام میشود.
ماده ۲۴: مشخصات فنی ساختمان
کیفیت ساخت، نوع مصالح مصرفی، نما، تأسیسات، آسانسور، کف، کابینت، درب و پنجره در پیوست فنی درج شده است.
ماده ۲۵: ممنوعیت انتقال به ثالث
مالک و سازنده حق انتقال، رهن، صلح، پیشفروش یا ایجاد تعهد نسبت به واحد موضوع قرارداد را به نفع ثالث ندارند.
ماده ۲۶: رهن و تسهیلات
در صورت وجود تسهیلات یا رهن، نحوه فک رهن، رضایت بانک و اثر عدم رفع مانع در پیوست مالی آمده است.
ماده ۲۷: کسری یا اضافه مساحت
مساحت قطعی بر اساس صورتمجلس تفکیکی تعیین و مابهالتفاوت طبق قیمت هر متر .......... در تاریخ .......... محاسبه میشود.
ماده ۲۸: تغییر واحد یا نقشه
هر تغییر در واحد، طبقه، جهت، پارکینگ، انباری، متراژ یا مشخصات فنی فقط با رضایت کتبی فروشنده مصالح معتبر است.
ماده ۲۹: تحویل موقت
تحویل موقت با صورتجلسه، تصاویر، لیست نواقص، کلیدها، انشعابات، پارکینگ و انباری انجام میشود.
ماده ۳۰: رفع نقص
سازنده مکلف است نواقص را ظرف .......... روز رفع کند.
ماده ۳۱: تحویل قطعی
تحویل قطعی پس از رفع نقص، تأیید کیفیت و امضای صورتجلسه انجام میشود.
ماده ۳۲: پایانکار
مسئول اخذ پایانکار .......... است.
ماده ۳۳: صورتمجلس تفکیکی
مسئول اخذ صورتمجلس تفکیکی .......... است.
ماده ۳۴: انتقال سند قطعی
سند قطعی در تاریخ .......... در دفترخانه .......... به نام فروشنده مصالح / شخص معرفیشده از سوی او منتقل میشود.
ماده ۳۵: مالیات و صورتحساب
فروشنده مصالح مکلف است صورتحساب و اسناد مالیاتی لازم را مطابق وضعیت قانونی خود صادر کند. مالیات و هزینه انتقال واحد طبق پیوست مالی پرداخت میشود.
ماده ۳۶: تضمین فروشنده مصالح
فروشنده برای کیفیت، مقدار، اصالت، تحویل و تعویض کالای معیوب تضمینهای زیر را ارائه میکند: ..........
ماده ۳۷: تضمین سازنده و مالک
سازنده و مالک برای ثبت رسمی، عدم فروش معارض، تکمیل پروژه، تحویل، پایانکار و سند قطعی تضمینهای زیر را ارائه میکنند: ..........
ماده ۳۸: وجه التزام تأخیر مصالح
در صورت تأخیر فروشنده در تحویل مصالح، وی مکلف به پرداخت .......... ریال برای هر روز تأخیر خواهد بود.
ماده ۳۹: وجه التزام تأخیر پروژه
در صورت تأخیر سازنده در ثبت، تکمیل، تحویل یا سند، وی مکلف به پرداخت .......... ریال برای هر روز تأخیر خواهد بود.
ماده ۴۰: توقف پروژه
اگر پروژه بیش از .......... روز متوقف شود، فروشنده مصالح حق تعلیق تحویل، فسخ، بازگشت طلب یا مطالبه خسارت را خواهد داشت.
ماده ۴۱: فروش معارض
در صورت واگذاری واحد به ثالث، فروشنده مصالح حق فسخ، مطالبه طلب نقدی، خسارت و استفاده از تضمینها را دارد.
ماده ۴۲: حق تعلیق تحویل مصالح
اگر سازنده در ثبت رسمی، پرداخت مابهالتفاوت، رفع رهن یا تکمیل پروژه تخلف کند، فروشنده مصالح میتواند تحویل محمولههای بعدی را متوقف کند.
ماده ۴۳: حق فسخ
موارد فسخ شامل فروش معارض، رفع نشدن رهن، توقف طولانی پروژه، عدم ثبت رسمی، تغییر واحد بدون رضایت، عدم تحویل مصالح و عدم پرداخت مابهالتفاوت است.
ماده ۴۴: آثار فسخ
در صورت فسخ، مصالح تحویلشده، طلب پولی، مابهالتفاوت، حقوق واحد، تضمینها و خسارتها طبق جدول پیوست تسویه میشود.
ماده ۴۵: واحد جایگزین
واحد جایگزین فقط با رضایت کتبی فروشنده مصالح، استعلام جدید و ارزشگذاری مستقل پذیرفته میشود.
ماده ۴۶: حل اختلاف
اختلافات از طریق مذاکره، داوری معتبر یا مرجع صالح طبق قرارداد حل میشود.
ماده ۴۷: پیوستها
پیوستها شامل سند عرصه، قرارداد مشارکت، تقسیمنامه، وکالت، پروانه، نقشه، فاکتورها، بارنامهها، رسیدها، استعلامها، گزارش کارشناسی و تضمینهاست.
ماده ۴۸: نسخهها و امضا
این قرارداد در .......... نسخه متحدالمتن تنظیم و تمام صفحات و پیوستها امضا شد.

نمونه بندهای الزامی
نمونه بند مصالح بهعنوان عوض قراردادی
«طرفین توافق کردند مصالح موضوع جدول پیوست، پس از تحویل، پذیرش و ثبت در صورتجلسه، بهعنوان تمام / بخشی از عوض قراردادی واحد پیشفروش موضوع ماده .......... محسوب شود. ارزش هر محموله و نسبت آن با حق فروشنده مصالح نسبت به واحد باید در جدول مرحلهای ثبت شود.»
نمونه بند عدم تسویه زودهنگام
«امضای قرارداد، صدور فاکتور، تحویل مصالح یا صدور رسید انبار، بهتنهایی موجب تسویه کامل طلب فروشنده مصالح نیست. تسویه کامل فقط پس از .......... انجام میشود.»
نمونه بند ممنوعیت واگذاری واحد
«مالک و سازنده متعهدند واحد موضوع قرارداد را تا اجرای کامل تعهدات، به هیچ شخص ثالثی منتقل، صلح، رهن، پیشفروش یا تعهد معارض نکنند.»
نمونه بند رهن بانکی پروژه
«در صورت وجود رهن یا تسهیلات، سازنده مکلف است رضایت بانک یا فک رهن را حداکثر تا تاریخ .......... ارائه کند. تا پیش از رفع مانع، تسویه کامل طلب فروشنده مصالح محقق نمیشود.»
نمونه بند بازگشت طلب نقدی
«اگر ثبت رسمی یا انتقال واحد به هر دلیل منتسب به مالک یا سازنده انجام نشود، فروشنده مصالح حق دارد ارزش مصالح تحویلشده را بهصورت طلب نقدی، به همراه خسارات قراردادی، مطالبه کند.»
نمونه صورتجلسه تحویل مصالح
شماره قرارداد: ..........
تاریخ: ..........
نوع کالا: ..........
مقدار: ..........
برند/کارخانه: ..........
استاندارد: ..........
بارنامه: ..........
شماره باسکول: ..........
فاکتور: ..........
محل تحویل: ..........
کیفیت ظاهری: سالم / دارای مغایرت به شرح ..........
کسری یا اضافه: ..........
تصاویر پیوست: دارد / ندارد
ارزش محموله: .......... ریال
سهم ایجادشده از عوض واحد: ..........
نام و سمت تحویلگیرنده: ..........
امضای فروشنده: ..........
امضای تحویلگیرنده: ..........
نمونه صورتجلسه تخصیص واحد
پروژه: ..........
پلاک ثبتی: ..........
مالک: ..........
سازنده: ..........
واحد: ..........
طبقه: ..........
مساحت تقریبی: ..........
پارکینگ: ..........
انباری: ..........
نقشه پیوست: دارد / ندارد
ارزش واحد: ..........
رهن یا بازداشت: ندارد / دارد به شرح ..........
واگذاری قبلی: ندارد / دارد به شرح ..........
مقدار مصالح متناظر: ..........
وضعیت ثبت رسمی: ..........
امضای مالک: ..........
امضای سازنده: ..........
امضای فروشنده مصالح: ..........
نمونه صورتجلسه تحویل آپارتمان
متراژ اعلامی: ..........
کیفیت اجرا: ..........
نواقص: ..........
تجهیزات: ..........
انشعابات: ..........
پارکینگ: ..........
انباری: ..........
کلیدها: ..........
تصاویر پیوست: دارد / ندارد
مهلت رفع نقص: ..........
ارتباط با تسویه نهایی: تسویه کامل / تسویه جزئی / مرحلهای از قرارداد
امضاها: ..........
مدارک لازم برای تهاتر مصالح با واحد
| مدرک | کاربرد | مرجع تهیه | زمان بررسی | خطر نبود |
|---|---|---|---|---|
| سند عرصه | مالک رسمی زمین | ثبت/مالک | قبل از قرارداد | انتقال از شخص فاقد حق |
| قرارداد مشارکت | سهم مالک و سازنده | طرفین پروژه | قبل از تخصیص | واحد خارج از سهم |
| تقسیمنامه | مشخص کردن واحدها | مالک/سازنده | قبل از قرارداد | فروش معارض |
| وکالت | اختیار نماینده | دفترخانه | قبل از امضا | تعهد فاقد اختیار |
| پروانه | مجوز ساخت | شهرداری | قبل از معامله | پروژه غیرمجاز |
| نقشه | وجود واحد | شهرداری | قبل از تخصیص | واحد مبهم |
| رهن | حقوق بانک | بانک/ثبت | قبل از تحویل مصالح | مانع انتقال |
| بازداشت | توقیف پروژه | ثبت/اجرا | قبل از قرارداد | عدم امکان سند |
| پیشفروش قبلی | تعهد معارض | سوابق و ثبت | قبل از تخصیص | فروش یک واحد به چند نفر |
| روزنامه رسمی | صاحبان امضا | شرکت | قبل از امضا | امضای نامعتبر |
| فاکتور مصالح | فروش کالا | فروشنده | هر محموله | ابهام طلب |
| بارنامه | حمل کالا | حملکننده | هنگام حمل | اختلاف تحویل |
| باسکول | وزن واقعی | باسکول | هنگام بارگیری/تخلیه | اختلاف مقدار |
| استاندارد | کیفیت فنی | تولیدکننده/مرجع | قبل از پذیرش | کالای نامعتبر |
| رسید انبار | ورود به پروژه | انبار پروژه | زمان تحویل | اثبات ناقص |
| صورتحساب الکترونیکی | تکلیف مالیاتی | فروشنده | زمان فروش | مشکل مالیاتی |
| گزارش پیشرفت | وضعیت پروژه | ناظر/کارشناس | دورهای | تشخیص توقف دشوار |
| شناسنامه فنی | مشخصات ساختمان | سازنده/مرجع | قبل از تحویل | کیفیت مبهم |
| بیمه ساختمان | پوشش ریسک | بیمهگر | پیش از تحویل | خسارت بیپوشش |
| پایانکار | تکمیل قانونی | شهرداری | قبل از سند قطعی | عدم سند |
| صورتمجلس تفکیکی | مساحت قطعی | ثبت | قبل از سند | اختلاف متراژ |
| ضمانتنامهها | تضمین تعهدات | بانک/طرفین | هنگام قرارداد | بیضمانتی |
| رسید مابهالتفاوت | اثبات پرداخت | بانک/طرفین | زمان پرداخت | اختلاف مالی |
| سند رسمی پیشفروش | ثبت حق | دفترخانه | مرحله امن | ضعف مالکیت |
| صورتجلسه تحویل | تحویل واقعی | طرفین | زمان تحویل | اختلاف وضعیت |
| سند قطعی | مالکیت نهایی | دفترخانه/ثبت | پایان معامله | باقی ماندن ریسک |
مراحل صحیح معامله
| مرحله | اقدام |
|---|---|
| ۱ | تعیین نیاز مصالح |
| ۲ | احراز مالکیت مصالح |
| ۳ | تعیین مشخصات فنی |
| ۴ | بررسی قیمت مصالح |
| ۵ | احراز مالک زمین |
| ۶ | بررسی اختیار سازنده |
| ۷ | مشاهده قرارداد مشارکت |
| ۸ | انتخاب واحد دقیق |
| ۹ | بررسی رهن و بازداشت |
| ۱۰ | بررسی واگذاریهای قبلی |
| ۱۱ | کارشناسی پروژه |
| ۱۲ | ارزشگذاری واحد |
| ۱۳ | محاسبه هزینه تکمیل |
| ۱۴ | مقایسه ارزش دو عوض |
| ۱۵ | تعیین مابهالتفاوت |
| ۱۶ | انتخاب ساختار حقوقی |
| ۱۷ | بررسی شمول پیشفروش |
| ۱۸ | تنظیم پیشنویس |
| ۱۹ | تعیین مالیات |
| ۲۰ | صدور صورتحساب |
| ۲۱ | ثبت رسمی |
| ۲۲ | تحویل مرحلهای مصالح |
| ۲۳ | تنظیم رسید هر محموله |
| ۲۴ | ثبت یا مستندسازی حق متناسب |
| ۲۵ | کنترل پیشرفت |
| ۲۶ | توقف تحویل در صورت تخلف |
| ۲۷ | تحویل واحد |
| ۲۸ | رفع نواقص |
| ۲۹ | پایانکار |
| ۳۰ | تفکیک |
| ۳۱ | سند قطعی |
| ۳۲ | استرداد تضمینها |
| ۳۳ | تسویه نهایی |
ریسکهای اصلی و راهکارها
| ریسک | پیامد | راهکار |
|---|---|---|
| واحد مبهم | تغییر واحد و افت ارزش | تعیین دقیق واحد |
| واحد شناور | تحمیل واحد ضعیفتر | حق انتخاب محدود و مکتوب |
| سازنده غیرمالک | عدم امکان انتقال | حضور مالک رسمی |
| نبود رضایت مالک | تعهد بیاثر | قرارداد سهجانبه |
| خارج بودن واحد از سهم سازنده | دعوای مالک | بررسی تقسیمنامه |
| پیشفروش قبلی | فروش معارض | استعلام و ثبت رسمی |
| فروش معارض | از دست رفتن واحد | ممنوعیت انتقال و تضمین |
| رهن بانک | توقف سند | رضایت بانک یا فک رهن |
| بازداشت | عدم انتقال | رفع بازداشت قبل از تسویه |
| توقف پروژه | عدم تحویل | حق تعلیق و فسخ |
| لغو پروانه | عدم تکمیل | شرط بازگشت طلب |
| اختلاف مالک و سازنده | توقف تعهدات | حضور همه طرفها |
| قیمتگذاری غیرشفاف مصالح | اختلاف مبلغ | تاریخ و منبع قیمت |
| نوسان شدید | زیان یکی از طرفین | فرمول تعدیل |
| مصالح معیوب | خسارت پروژه | پذیرش فنی و تعویض |
| کسری بار | کاهش ارزش تحویل | باسکول و رسید |
| فاکتور غیرمعتبر | مشکل مالیاتی و اثباتی | صورتحساب معتبر |
| تحویل بدون رسید | ضعف اثبات | صورتجلسه هر محموله |
| تسویه زودهنگام | از دست رفتن طلب | تسویه پس از مرحله امن |
| وکالت بهجای سند | مالکیت منتقل نمیشود | سند رسمی |
| مالیات ثبتنشده | جریمه و اختلاف | مشاوره مالیاتی |
| صورتحساب ناقص | رد هزینه یا اعتبار | صدور صحیح |
| کسری متراژ | افت ارزش واحد | بند تعدیل |
| حذف پارکینگ | کاهش ارزش | ضمانت و حق فسخ |
| کیفیت پایین واحد | افت قیمت | پیوست فنی |
| آزادسازی زودهنگام تضمین | بیضمانتی | آزادسازی مرحلهای |
| تحمیل واحد جایگزین | اختلاف ارزش | رضایت کتبی و کارشناسی |
سناریوهای فرضی
سناریوی اول: میلگرد در برابر واحد سهم سازنده
نوع قرارداد: پیشفروش در برابر عوض غیرنقدی یا بیع و تهاتر ثمن.
ریسک: واحد واقعاً سهم سازنده نباشد.
مدارک: قرارداد مشارکت، تقسیمنامه، فاکتور، باسکول، بارنامه.
زمان تسویه: پس از ثبت حق یا سند رسمی مرحلهای.
بند ضروری: ممنوعیت انتقال واحد به ثالث.
راهکار تخلف: توقف تحویل میلگرد و مطالبه طلب نقدی.
سناریوی دوم: سیمان در برابر واحدی که هنوز انتخاب نشده
نوع قرارداد: توافق مقدماتی پرریسک.
ریسک: واحد شناور و قابل تغییر است.
مدارک: نقشه، محدوده واحدهای قابل انتخاب، قیمت تفاوت طبقات.
زمان تسویه: پس از انتخاب و ثبت واحد مشخص.
بند ضروری: مهلت انتخاب و ضمانت عدم انتخاب.
راهکار تخلف: بازگشت به طلب نقدی یا حق فسخ.
سناریوی سوم: کاشی در برابر واحد دارای رهن بانکی
نوع قرارداد: مشروط به فک رهن یا رضایت بانک.
ریسک: بانک مانع انتقال شود.
مدارک: نامه بانک، سند رهنی، قرارداد تسهیلات.
زمان تسویه: پس از رفع مانع رسمی.
بند ضروری: عدم تسویه کامل تا فک رهن.
راهکار تخلف: تعلیق تحویل محمولههای بعدی.
سناریوی چهارم: تحویل مرحلهای مصالح و ثبت رسمی پیشفروش
نوع قرارداد: رسمیتر و مرحلهای.
ریسک: محاسبه نادرست ارزش هر محموله.
مدارک: جدول عوض، فاکتور، رسید، سند رسمی.
زمان تسویه: به نسبت هر مرحله.
بند ضروری: رابطه هر محموله با درصد حق واحد.
راهکار تخلف: توقف مرحله بعد.
سناریوی پنجم: ارزش مصالح بیشتر از واحد است
نوع قرارداد: تهاتر جزئی با مانده طلب.
ریسک: مانده طلب فراموش شود.
مدارک: جدول ارزش مصالح و واحد.
زمان تسویه: فقط به اندازه ارزش واحد.
بند ضروری: چک یا تضمین مانده.
راهکار تخلف: مطالبه باقیمانده.
سناریوی ششم: قیمت آهن پس از قرارداد افزایش مییابد
نوع قرارداد: قیمت ثابت یا شناور.
ریسک: زیان فروشنده یا اختلاف با سازنده.
مدارک: منبع قیمت، تاریخ مبنا، جدول تعدیل.
زمان تسویه: طبق فرمول.
بند ضروری: سقف تغییر و مرجع قیمت.
راهکار تخلف: کارشناسی یا داوری.
سناریوی هفتم: مساحت نهایی واحد کمتر میشود
نوع قرارداد: پیشفروش با تعدیل متراژ.
ریسک: فروشنده مصالح واحد کمارزشتر بگیرد.
مدارک: صورتمجلس تفکیکی.
زمان تسویه: پس از محاسبه مساحت قطعی.
بند ضروری: قیمت هر متر و حق فسخ.
راهکار تخلف: کسر ارزش یا فسخ.
سناریوی هشتم: پروژه متوقف میشود
نوع قرارداد: مرحلهای با حق تعلیق.
ریسک: فروشنده همه مصالح را داده اما واحد نگرفته است.
مدارک: گزارش پیشرفت، اخطار، قرارداد.
زمان تسویه: فقط مراحل محققشده.
بند ضروری: حق بازگشت به طلب نقدی.
راهکار تخلف: استفاده از تضمینها.
سناریوی نهم: واحد به شخص دیگری واگذار شده است
نوع قرارداد: محل اختلاف جدی.
ریسک: فروش معارض.
مدارک: اسناد قبلی، استعلام، قرارداد رسمی.
زمان تسویه: نباید پیش از تعیین حق انجام شود.
بند ضروری: تضمین نبود واگذاری قبلی.
راهکار تخلف: توقف تحویل مصالح و مطالبه خسارت.
سناریوی دهم: مصالح تحویلی با مشخصات قرارداد مطابقت ندارد
نوع قرارداد: تأمین مصالح با پذیرش فنی.
ریسک: خسارت کیفیت پروژه.
مدارک: فاکتور، آزمایش، نظر ناظر، صورتجلسه.
زمان تسویه: پس از پذیرش کیفیت.
بند ضروری: رد یا تعویض محموله.
راهکار تخلف: خرید جایگزین و مطالبه اختلاف قیمت.
چکلیست فروشنده مصالح
-
فاکتور و مالکیت مصالح روشن است.
-
مشخصات فنی ثبت شده است.
-
روش قیمتگذاری مشخص است.
-
رسید هر محموله دریافت میشود.
-
مالک زمین احراز شده است.
-
سهم سازنده بررسی شده است.
-
واحد دقیق انتخاب شده است.
-
واگذاری قبلی بررسی شده است.
-
رهن و بازداشت استعلام شدهاند.
-
قرارداد رسمی پیشبینی شده است.
-
تسویه مرحلهای است.
-
حق توقف تحویل وجود دارد.
-
تضمین تکمیل دریافت شده است.
-
مالیات و صورتحساب روشناند.
-
واحد جایگزین اجباری نیست.
چکلیست سازنده
-
مقدار و زمان مصالح روشن است.
-
استاندارد تعیین شده است.
-
قیمت و تعدیل مشخصاند.
-
حمل و تخلیه تعیین شدهاند.
-
امکان رد کالای معیوب وجود دارد.
-
واحد در سهم قانونی اوست.
-
تعهدات مالک هماهنگ شدهاند.
-
انتقال مرحلهای متناسب است.
-
تضمین کیفیت مصالح حفظ شده است.
-
مابهالتفاوت روشن است.
-
صورتحسابها ثبت میشوند.

سؤالات متداول
تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش چیست؟
یعنی فروشنده مصالح، کالاهای ساختمانی مشخص را تحویل پروژه میدهد و در برابر آن، تمام یا بخشی از حق یک واحد پیشفروش یا واحد در حال ساخت را دریافت میکند.
آیا این معامله قانونی است؟
بله، اگر مصالح و واحد معین باشند، طرفین رضایت و اختیار داشته باشند، مقررات پیشفروش و ثبت رسمی رعایت شود و مالیات و حقوق ثالث تعیین تکلیف شود.
آیا قرارداد تهاتر مشمول قانون پیشفروش میشود؟
اگر سازنده متعهد به ساخت و انتقال واحد مشخص در آینده شود، احتمال شمول قانون پیشفروش وجود دارد. عنوان تهاتر، خروج خودکار ایجاد نمیکند.
آیا مصالح میتوانند عوض قرارداد پیشفروش باشند؟
بله، قانون پیشفروش از عوض قراردادی صحبت کرده است. مصالح میتوانند عوض باشند، اما باید ارزش، تحویل و نسبت حق رسمی ثبت شود.
چه مصالحی قابل تهاتر هستند؟
آهنآلات، میلگرد، سیمان، آجر، کاشی، سرامیک، سنگ، لوله، اتصالات، درب، پنجره، آسانسور و تجهیزات، اگر قابل ارزشگذاری و تحویل مستند باشند.
مشخصات مصالح چگونه نوشته میشود؟
نوع، برند، کارخانه، استاندارد، سایز، مقدار، وزن، کیفیت، محل تحویل، تاریخ تحویل، فاکتور، بارنامه و روش پذیرش باید درج شود.
قیمت مصالح در چه تاریخی محاسبه میشود؟
تاریخ مبنا باید در قرارداد نوشته شود. برای قیمت شناور، منبع قیمت، ساعت، نحوه میانگینگیری و سقف تغییر لازم است.
هزینه حمل بر عهده چه کسی است؟
باید در قرارداد مشخص شود. هزینه بارگیری، حمل، تخلیه و بیمه حمل میتواند بر عهده فروشنده، سازنده یا بهصورت مشترک باشد.
تحویل مصالح چگونه اثبات میشود؟
با فاکتور، بارنامه، باسکول، رسید انبار، صورتجلسه تحویل، تصاویر، تأیید انباردار و در صورت نیاز تأیید ناظر یا آزمایشگاه.
واحد پیشفروش چگونه مشخص میشود؟
با پروژه، پلاک ثبتی، بلوک، طبقه، شماره واحد، جهت، مساحت، پارکینگ، انباری، نقشه، مشخصات فنی، موعد تحویل و موعد سند.
واحد شناور چه خطری دارد؟
ممکن است سازنده واحد کمارزشتر، طبقه نامطلوب، متراژ کمتر یا بدون پارکینگ را تحمیل کند. واحد باید دقیق یا حق انتخاب محدود و مکتوب باشد.
چگونه اختیار سازنده بررسی میشود؟
با سند عرصه، قرارداد مشارکت، تقسیمنامه، وکالتنامه، رضایت مالک، روزنامه رسمی شرکت و بررسی رهن یا محدودیت پیشفروش.
قرارداد سهجانبه چه زمانی لازم است؟
وقتی سازنده خریدار مصالح است اما مالک رسمی یا صاحب واحد شخص دیگری است؛ یا واحد از سهم مالک زمین منتقل میشود.
چگونه فروش قبلی واحد را بررسی کنیم؟
با بررسی ثبت رسمی، قراردادهای قبلی، جدول واگذاری واحدها، استعلام، حضور مالک و تعهد ممنوعیت انتقال به ثالث.
رهن بانک چه اثری دارد؟
رهن بانک میتواند مانع انتقال رسمی شود. تا رضایت بانک یا فک رهن روشن نشده، تسویه کامل طلب فروشنده مصالح پرریسک است.
ارزش واحد نیمهکاره چگونه تعیین میشود؟
با کارشناسی، درصد پیشرفت، هزینه تکمیل، ریسک پروژه، رهن، بازداشت، موعد تحویل، کیفیت ساخت و قیمت واحد آماده مشابه.
اگر ارزش دو عوض برابر نباشد چه میشود؟
اگر مصالح کمتر از ارزش واحد باشد، فروشنده مابهالتفاوت میدهد یا مصالح بیشتری تحویل میدهد. اگر مصالح بیشتر باشد، سازنده مانده را پرداخت یا تهاتر میکند.
کسری مساحت چگونه تسویه میشود؟
بر اساس مساحت قراردادی، مساحت قطعی صورتمجلس تفکیکی، قیمت هر متر، حد تغییر و حق فسخ یا تعدیل.
فروشنده مصالح چه زمانی مالک یا ذیحق میشود؟
در مرحلهای که قرارداد و سند رسمی مشخص میکند؛ مثلاً پس از ثبت رسمی پیشفروش، انتقال سهم یا سند قطعی، نه صرفاً با فاکتور.
آیا تخصیص واحد برای تسویه کافی است؟
خیر. تخصیص عادی یا شفاهی مالکیت مطمئن ایجاد نمیکند و باید به ثبت رسمی یا سند معتبر متصل شود.
آیا وکالت بلاعزل کافی است؟
خیر. وکالت سند مالکیت نیست و ممکن است با رهن، بازداشت، فوت، حجر یا محدودیت اختیار بیاثر شود.
مالیات معامله چگونه بررسی میشود؟
با توجه به فروش مصالح، صورتحساب الکترونیکی، مالیات بر ارزش افزوده، ارزش ریالی عوض، انتقال ملک و وضعیت مؤدیان. نرخ ثابت بدون بررسی روز اعلام نشود.
آیا قرارداد مشمول ماده ۳۸ تأمین اجتماعی است؟
فروش صرف مصالح را نباید خودکار پیمانکاری دانست. اگر نصب، اجرا، نیروی انسانی یا عملیات پروژه وجود داشته باشد، ماهیت ترکیبی و بیمه باید بررسی شود.
اگر پروژه متوقف شود چه میشود؟
قرارداد باید حق تعلیق تحویل مصالح، فسخ، بازگشت طلب نقدی، واحد جایگزین با رضایت، خسارت و استفاده از تضمین را پیشبینی کند.
اگر واحد به دیگری فروخته شود چه میشود؟
باید تقدم اسناد، ثبت رسمی و حقوق خریدار قبلی بررسی شود. فروشنده مصالح میتواند تحویل بعدی را متوقف و مطالبه طلب و خسارت کند.
اگر مصالح معیوب باشند چه میشود؟
سازنده میتواند طبق قرارداد محموله را رد کند، تعویض بخواهد، ارزش را کسر کند یا هزینه خرید جایگزین را مطالبه کند.
نمونه قرارداد چه بندهایی دارد؟
مشخصات طرفین، اختیار، پروژه، واحد، مصالح، قیمت، تحویل مرحلهای، ثبت رسمی، مالیات، رهن، مابهالتفاوت، وجه التزام، توقف پروژه و فسخ.
چگونه ریسک معامله کاهش مییابد؟
با تعیین دقیق مصالح و واحد، استعلام مالکیت و رهن، ثبت رسمی، تحویل مرحلهای، صورتحساب معتبر، تضمین متقابل و عدم تسویه زودهنگام.
جمعبندی
موفقیت تهاتر مصالح ساختمانی با واحد پیشفروش به چهار محور وابسته است: مشخصات و ارزش واقعی مصالح، هویت و وضعیت حقوقی واحد، ثبت رسمی و مرحلهای شدن تعهدات، و تضمین تکمیل پروژه و انتقال سند. اگر یکی از این چهار محور مبهم باشد، معامله میتواند از یک راهحل تأمین مالی ساختمانی به اختلاف حقوقی سنگین تبدیل شود.
عنوان تهاتر، مقررات پیشفروش را حذف نمیکند. مصالح میتوانند عوض قراردادی باشند، اما تحویل آنها باید با فاکتور، بارنامه، باسکول و رسید پروژه مستند شود. واحد مبهم، شناور یا خارج از سهم سازنده نباید پذیرفته شود. فاکتور مصالح و رسید انبار جای سند رسمی واحد را نمیگیرند. طلب فروشنده مصالح پیش از مرحله امن انتقال نباید تسویه کامل اعلام شود. تکالیف مالیاتی و صورتحساب نیز با غیرنقدی بودن معامله از بین نمیروند.
وکالت بلاعزل سند مالکیت نیست. توقف پروژه، فروش معارض، رهن، بازداشت، کسری متراژ، حذف پارکینگ و تحمیل واحد جایگزین باید ضمانت اجرای روشن داشته باشند. بجور کالا میتواند بستر معرفی فرصتها و ثبت آگهی باشد، اما صحت مصالح، کیفیت کالا، مالکیت واحد، اختیار سازنده یا نتیجه انتقال رسمی را تضمین نمیکند.
مقالات اخیر
معاوضه ویلا با خودرو؛ راهنمای کامل تعیین مابهالتفاوت
معاوضه ویلا با خودرو یکی از روشهای معامله است که...
1405-06-02
معاوضه لپتاپ با لپتاپ؛ چگونه ارزش واقعی دستگاه را تعیین کنیم؟
معاوضه لپتاپ با لپتاپ یکی از روشهایی است که به...
1405-06-02
معاوضه خودرو صفر با خودروی کارکرده؛ نحوه تعیین اختلاف قیمت
در معاوضه خودرو صفر با خودروی کارکرده، اختلاف اصلی معمولاً...
1405-05-28
معاوضه خودرو توقیفی، لیزینگی یا در رهن؛ شرایط قانونی و راه انتقال
در معاوضه خودرو توقیفی، لیزینگی یا در رهن سؤال اصلی...
1405-05-23
معاوضه سرقفلی مغازه با ملک یا خودرو؛ شرایط انتقال، ارزشگذاری و نمونه قرارداد
در معاوضه سرقفلی مغازه، مسئله اصلی این نیست که یک...
1405-05-21
تهاتر تأسیسات برقی و مکانیکی با ملک
یک سازنده برای اجرای برق، لولهکشی، موتورخانه، تهویه، سیستم اعلام...
1405-05-21